تعریف ساعت آفتابی : هرگاه جسمی بین خورشید و سطح زمین قرار گیرد سایه تشکیل میشود. به دلیل حرکت دورانی زمین این سایه حرکت می کند. چنانچه اطراف محل تشکیل سایه مدرج میتوان از آن جهت تععین زمان استفاده کرد ، این یک ساعت آفتابی است.
نحوه قرار گیری مانعی که باعث تشکیل سایه میشود و محلی که سایه بر روی آن حرکت میکند میتواند به اشکال و فرم های گوناگون ساخته شود.
ساعت های آفتابی در اکثر کشورهای پیشرفته بوسیله مجسمه سازان و معماری برجسته ساخته میشود و در فضاهای باز مورد استفاده قرار گیرد.
ساعت های آفتابی وسایلی برای زمان سنجی به کمک نور ( سایه ) خورشید هستند که با توجه به حرکت ظاهری خورشید در طول روز زمان را نشان میدهند. این ابزار تا تا قبل از ساخته شدن ساعت های مکانیکی استفاده فراوانی داشته اند.

ساعت آفتابی به اشکال گونانون ساخته میشود ودر هر نوع مدرج کردن صفحه ساعت محاسبات خاص خود را دارد. که باتوجه به محل نصب ساعت انجام میشود.بعضی از انواع متداول این ساعت ها در شکل 1 آمده است.

                                            شکوفه قانع